ભારતમાં આગામી 2 અઠવાડિયામાં ચોમાસું પકડશે જોર! હિંદ મહાસાગરની આ મોટી હિલચાલ લાવશે ભારે વરસાદ
દેશમાં જમ્મુ કાશ્મીરને બાદ કરતા ચોમાસાની રફતાર ધીમી પડી રહી છે, ત્યારે વૈજ્ઞાનિકોએ રાહતના સમાચાર આપ્યા છે. હિંદ મહાસાગર અને બંગાળની ખાડીમાં ઝડપથી હવામાનના સમીકરણોને કારણે ભારતમાં આગામી બે અઠવાડિયામાં સાઉથવેસ્ટ મોન્સૂન વધુ મજબૂત અને એક્ટિવ સ્થિતિમાં જોવા મળશે. હવામાન ખાતાના વૈજ્ઞાનિકોએ જણાવ્યું છે કે દરિયા અને વાતાવરણમાં સર્જાઈ રહેલી મોટી પરિસ્થિતિને કારણે ભારે વરસાદના સંજોગો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
જો આગામી દિવસોમાં અલ નીનો મજબૂત બનશે, તો તે ‘પોઝિટિવ આઈઓડી’ (Positive IOD) ને સક્રિય કરી શકે છે. પોઝિટિવ IOD એક એવી હવામાન પેટર્ન છે, જે ઘણીવાર ભારતીય ચોમાસા પર અલ નીનોને કારણે પડતી દુષ્કાળ કે નબળાઈની અસરને બેઅસર કરી દે છે.
ઈન્ડોનેશિયાના જાવા ટાપુ પાસે દરિયો ઠંડો થઈ રહ્યો છે
હવામાનના આ નવા ફેરફારમાં એક વધુ રસપ્રદ પાસું જોવા મળી રહ્યું છે. ઈન્ડોનેશિયા અને તેના જાવા ટાપુની આસપાસ સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન ધીમે ધીમે ઠંડું થઈ રહ્યું છે. આ પ્રક્રિયા ‘સીઝનલ અપવેલિંગ’ (Seasonal Upwelling – સમુદ્રના ઊંડાણમાંથી ઠંડા પાણીનું ઉપર આવવું) ને કારણે થઈ રહી છે. સમુદ્રની આ ઠંડકની અસર માત્ર ઈન્ડોનેશિયાના હવામાન પર જ નથી પડી રહી, પરંતુ તે સમગ્ર ઈન્ડો-પેસિફિક રીજન (હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્ર) ની વેધર પેટર્ન (હવામાન પદ્ધતિ) ને બદલી રહી છે.
MJOનો સાથ મળશે: બંગાળની ખાડીમાં કાળા વાદળો ઘેરાશે
ભારતમાં વરસાદની ગતિવિધિઓને તેજ બનાવવામાં ‘મેડન-જુલિયન ઓસિલેશન’ (MJO) ની મહત્વની ભૂમિકા રહેવાની છે. આ એક વિશાળ વૈશ્વિક હવામાન તરંગ છે, જે હાલમાં એક એવા તબક્કામાં પ્રવેશ કરી રહ્યો છે જે બંગાળની ખાડીના દક્ષિણ ભાગમાં ગાઢ વાદળો બનાવવામાં અને ચક્રવાતી સિસ્ટમ ઊભી કરવામાં મદદ કરશે. આ સાથે જ, ઉત્તર અને પૂર્વ ભારતમાં સ્થાનિક સ્તરે વરસાદ લાવતી હવામાન સિસ્ટમો પણ સક્રિય થઈ રહી છે. આ તમામ પરિબળો એકસાથે મળવાને કારણે આગામી બે અઠવાડિયા દરમિયાન દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદનો દોર ચાલુ રહેશે.
2026ના બાકીના ચોમાસાની સિઝન પર રહેશે ચાંપતી નજર
જોકે હિંદ મહાસાગર હજી સંપૂર્ણપણે પોઝિટિવ IOD માં ફેરવાયો નથી, પરંતુ હવામાન વૈજ્ઞાનિકો દર પળે બદલાતા સમુદ્રી અને વાતાવરણીય સંકેતો પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર 2026 માં ચોમાસાનું એકંદર ચિત્ર કેવું રહેશે, તે આ વૈશ્વિક હવામાન પરિબળોની ગતિવિધિઓથી જ નક્કી થશે.