ભારતના ‘ચિકન નેક’ પર ચીનની નજર! નેપાળ બોર્ડર પર રૂ. 2500 કરોડના પ્રોજેક્ટ્સના બહાને ચીની સેનાનો જમાવડો..
ભારતના ઉત્તર-પૂર્વ (North-East) રાજ્યોને દેશની મુખ્ય ભૂમિ સાથે જોડતો ‘સિલીગુડી કોરિડોર’ (Siliguri Corridor), જેને વ્યૂહાત્મક ભાષામાં ‘ચિકન નેક’ કહેવાય છે, તે સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ ભારતનો સૌથી સંવેદનશીલ વિસ્તાર છે. માત્ર 22 કિલોમીટર પહોળી જમીનની આ સાંકડી પટ્ટી ભારતીય સુરક્ષા વ્યવસ્થાની કરોડરજ્જુ સમાન છે.
બાંગ્લાદેશમાં તીસ્તા નદી પ્રોજેક્ટ બાદ હવે ચીને નેપાળ સરહદનો ઉપયોગ કરીને ભારતના આ અતિ મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર પર નજર રાખવા માટે એક ખતરનાક ચાલ ચાલી છે. નેપાળના સરહદી શહેર કાકરભિટ્ટામાં વિશાળ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સના બહાને ચીને પોતાના એન્જિનિયરો અને મશીનરીનો મોટો કાફલો ભારતીય સરહદ નજીક ગોઠવી દીધો છે.
કાકરભિટ્ટા શહેરનું વ્યૂહાત્મક સ્થાન અને ચીનની મેલી મુરાદ
સીધી ભૌગોલિક નજર: નેપાળનું કાકરભિટ્ટા શહેર ભારતીય સરહદ અને સિલીગુડી કોરિડોરની બિલકુલ નજીક આવેલું છે. આ શહેરની ભૌગોલિક ઊંચાઈ પરથી ભારતના પૂર્વોત્તર રાજ્યોને જોડતા સમગ્ર ટ્રાન્સપોર્ટ અને રેલ નેટવર્ક પર સરળતાથી દેખરેખ રાખી શકાય છે. આ ભૌગોલિક સ્થિતિનો ગેરલાભ ઉઠાવવા માટે ચીની કંપનીઓએ આ વિસ્તારમાં આશરે 300 મિલિયન ડોલર એટલે કે લગભગ રૂપિયા 2500 કરોડના રોકાણ સાથે રસ્તા અને પુલ નિર્માણના બહાને પોતાની મજબૂત પકડ જમાવી લીધી છે.
એશિયન હાઈવેના નામે ચીની સરકારી કંપનીઓનો અડ્ડો
નેપાળના કાકરભિટ્ટાથી લૌકાહી વચ્ચે 95 કિલોમીટર લાંબા ‘એશિયન હાઈવે કોરિડોર’નું કામ ચાલી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટને ‘એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક’ દ્વારા ફંડિંગ મળ્યું છે, પરંતુ ટેન્ડર ચીનની સરકારી કંપનીઓએ જીતી લીધા છે. ફોર-લેન હાઈવે બનાવવાના બહાને ચીને પોતાના અત્યાધુનિક ભારે મશીનો, નિષ્ણાત ઈજનેરો અને ટેકનિકલ સ્ટાફનો મોટો કાફલો ભારતીય સરહદના અત્યંત નજીકના વિસ્તારમાં તૈનાત કરી દીધો છે.
ચીનની 3-સ્તરીય વ્યૂહાત્મક ઘેરાબંધી
નદીઓ પર વિશાળ પુલ: ‘ચાઈના સ્ટેટ સેવન્થ એન્જિનિયરિંગ ડિવિઝન’ અને ‘કોવેક-CRGEC’ નું જોઈન્ટ વેન્ચર કાકરભિટ્ટા આસપાસ રતુવા, લોહંદરા અને બકરાહા નદીઓ પર વિશાળ બ્રિજ બનાવી રહ્યું છે.
પરિવહન નેટવર્ક પર કબજો
‘ચાઈના રેલવે નંબર 2 એન્જિનિયરિંગ ગ્રૂપ’ પૂર્વી નેપાળના મુખ્ય ટ્રાન્સપોર્ટ કોરિડોર અને હાઈવે વાઈડનિંગ પ્રોજેક્ટ્સનું સંચાલન સંભાળી રહ્યું છે.
ઇન્ટેલિજન્સ એજન્ટ્સની ઘૂસણખોરીની આશંકા:
સુરક્ષા નિષ્ણાતોના મતે, બાંધકામના કામદારો અને એન્જિનિયરોના વેશમાં ચીની ગુપ્તચર એજન્સીઓના જાસૂસો પણ સરહદ નજીક હાજર હોવાની પ્રબળ આશંકા છે.
ભારત માટે કેમ છે ચિંતાનો વિષય?
યુદ્ધ કે કટોકટીના સંજોગોમાં જો સિલીગુડી કોરિડોર પર સહેજ પણ દબાણ ઊભું થાય તો ભારતનો પૂર્વોત્તર રાજ્યો સાથેનો જમીની સંપર્ક જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. સરહદના આટલા સંવેદનશીલ પોઈન્ટ પાસે ચીનનું મજબૂત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નેટવર્ક ઊભું થવું ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે લાલ બત્તી સમાન છે, જેના કારણે કાકરભિટ્ટા હવે ભારત અને ચીન વચ્ચે ‘સાયલન્ટ વોર’નું કેન્દ્ર બની ચૂક્યું છે.