તાજમહેલ પર રાતના સમયે કેમ નથી કરવામાં આવતી લાઈટિંગ? મોટા ભાગના લોકોને નથી ખબર કારણ!

આગ્રામાં સ્થિત તાજમહેલ માત્ર ભારતનું જ નહીં, પણ સમગ્ર વિશ્વનું ગૌરવ છે. સફેદ સંગેમરરથી બનેલી આ ઈમારત દુનિયાની સાત અજાયબીઓમાંની એક છે અને યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટમાં પણ તેનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ, શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે રાત્રિના સમયે દિલ્હીના લાલ કિલ્લા કે કુતુબ મિનારની જેમ તાજમહેલને રોશની (લાઈટિંગ)થી કેમ શણગારવામાં નથી આવતો? ચાલો તમને આજે આ વિશે વિસ્તારથી જણાવીએ…

શું પહેલા લાઈટિંગ કરવામાં આવતી હતી?
હા, એવું નથી કે તાજમહેલ પર ક્યારેય લાઈટિંગ કરવામાં નથી આવી. ઈતિહાસ મુજબ, બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન પહેલીવાર તાજમહેલને રોશનીથી ઝળહળતો કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, 8મી મે 1945ના રોજ જ્યારે મિત્ર દેશોએ બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં વિજય મેળવ્યો, ત્યારે ‘વિજય દિવસ’ની ઉજવણીના ભાગરૂપે તાજમહેલને લાઈટ્સથી શણગારવામાં આવ્યો હતો. તાજમહેલ ભારતનું એવું પહેલું સ્મારક હતું જેના પર રાત્રિના સમયે લાઈટિંગ કરવામાં આવી હતી.

છેલ્લીવાર ક્યારે થઈ હતી લાઈટિંગ?
તાજમહેલને છેલ્લીવાર 20મી માર્ચથી 24મી માર્ચ, 1997 દરમિયાન લાઈટિંગથી શણગારવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે વિશ્વવિખ્યાત ગ્રીક પિયાનોવાદક યાન્નીનો એક ખાસ કાર્યક્રમ ત્યાં યોજાયો હતો. આ આયોજન માટે તાજમહેલની આસપાસ ભવ્ય રોશની કરવામાં આવી હતી.

કેમ લાઈટિંગ બંધ કરવી પડી?
1997ના એ કાર્યક્રમ પછી સત્તાવાળાઓને એક ગંભીર સમસ્યાનો સામનો કરવો પડ્યો. લાઈટિંગને કારણે હજારોની સંખ્યામાં કીડાઓ તાજમહેલ તરફ આકર્ષાયા હતા. આ કીડાઓ તાજમહેલના સફેદ પથ્થરો પર બેસીને તેને ગંદા કરી રહ્યા હતા અને પથ્થરો પર ડાઘ પાડી રહ્યા હતા. સફેદ સંગેમરરની સુંદરતાને આ કીડાઓથી મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું હતું.

આ ઘટનાને ગંભીરતાથી લઈને, 24 માર્ચ 1998ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે એક ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો. કોર્ટે તાજમહેલની સુરક્ષા અને તેની સુંદરતા જાળવી રાખવા માટે સ્મારકની 500 મીટરના દાયરામાં કોઈ પણ મોટા કાર્યક્રમના આયોજન પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો.

આજે તાજમહેલ રાતના સમયે લાઈટિંગ વગર જ રહે છે, પરંતુ પૂનમની રાત્રે (ફૂલ મૂન નાઈટ) ચંદ્રના કુદરતી પ્રકાશમાં તે જે રીતે ચમકે છે, તે સુંદરતા કોઈ પણ કૃત્રિમ લાઈટિંગ કરતા અનેકગણી વધારે મનમોહક હોય છે.