આજનું ચિંતનઃ જીવન જીવવાની રીત બદલી નાખશે શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતાની આ ૬ વાતો!

માનવજીવન માટે અતિ ઉપયોગી પુસ્તક એટલે ‘શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા‘. આ કોઈ એક ધર્મ કે સંપ્રદાયનો નહીં, પણ સમગ્ર માનવજાત માટે જીવન જીવવાની એક સાર્વત્રિક માર્ગદર્શિકા છે પણ આ જ વાત જીવનમાં એક બાબત શીખવાડે છે તમારી જિંદગીમાં જે કોઈ પણ મળે છે એને શાનથી અદા કરો.

અહીં ભગવદ્ ગીતાનો માનવજીવન માટેનો એક પેજનો મુખ્ય સારાંશ છે:

૧. કર્મનો સિદ્ધાંત (કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે…)
જીવનનો સૌથી મોટો સિદ્ધાંત એ છે કે તમારો અધિકાર ફક્ત પ્રયત્ન અને કર્મ કરવા પર છે, તેના પરિણામ (ફળ) પર નહીં. જ્યારે વ્યક્તિ પરિણામની ચિંતા છોડીને પોતાના વર્તમાન કામમાં ૧૦૦% ધ્યાન આપે છે, ત્યારે માનસિક તણાવ અને નિષ્ફળતાનો ડર આપોઆપ ગાયબ થઈ જાય છે.

૨. મન પર નિયંત્રણ અને આત્મ-શિસ્ત
માણસનો સૌથી મોટો મિત્ર અને સૌથી મોટો દુશ્મન એનું પોતાનું મન છે. જેણે મન જીતી લીધું તેના માટે મન મિત્ર છે, અને જે મનનો ગુલામ બની ગયો તેના માટે મન શત્રુ સમાન છે. સકારાત્મક વિચારો, અભ્યાસ અને વૈરાગ્ય દ્વારા મન શાંત રાખવું એ સફળ જીવનની ચાવી છે.

૩. આસક્તિ અને ક્રોધથી મુક્તિ
ગીતા સમજાવે છે કે અતિશય આસક્તિ કે મોહથી કામના જન્મ લે છે, કામના પૂરી ન થતાં ક્રોધ આવે છે, ક્રોધથી બુદ્ધિ ભ્રષ્ટ થાય છે અને બુદ્ધિનો નાશ થતાં જ માણસનું પતન થાય છે. તેથી કોઈ પણ પરિસ્થિતિ કે પરિણામ સાથે અતિશય ચોંટી ન રહેવું.

૪. સ્થિતપ્રજ્ઞતા (સમતુલા)
સુખ અને દુઃખ, વિજય અને પરાજય, લાભ અને હાની — આ બધું જ જીવનમાં સતત બદલાતું રહે છે. સાચો સુખી માણસ એ જ છે જે દરેક પરિસ્થિતિમાં મનની માનસિક સમતુલા (Equilibrium) જાળવી રાખે છે. સુખમાં અહંકારી ન થવું અને દુઃખમાં ભાંગી ન પડવું.

૫. પરિવર્તન જ સંસારનો નિયમ છે
જે ગઈકાલે કોઈ બીજાનું હતું, તે આજે તમારું છે અને આવતીકાલે કોઈ અન્યનું થશે. બદલાવ એ સૃષ્ટિનો કાયમી નિયમ છે. ભૂતકાળનો પસ્તાવો અને ભવિષ્યની ચિંતા છોડીને ‘વર્તમાન’ ક્ષણમાં જીવવું એ જ સાચું જીવન છે.

૬. આત્માની અમરતા અને નિર્ભયતા
શરીર ક્ષણભંગુર છે, પણ આત્મા અજર-અમર છે. આ સત્ય સમજી લેવાથી માણસના મનમાંથી મૃત્યુ અને ગુમાવવાનો બધો જ ડર નીકળી જાય છે. નિર્ભયતા જ સાચા વિકાસની શરૂઆત છે. ટૂંકમાં, ભગવદ્ ગીતા આપણને જીવનથી ભાગી જવાનું કે સંન્યાસ લેવાનું નથી શીખવતી, પરંતુ સંપૂર્ણ જવાબદારી અને ઉત્સાહ સાથે પોતાના ક્ષેત્રમાં શાનદાર ‘કર્મ’ કરવાનો સંદેશ આપે છે.