શરીરમાં પ્રોટીન કે આયર્નની ઉણપ છે? દવાઓ છોડો અને આજથી જ ડાયેટમાં સામેલ કરો આટલી દાળ…

આપણા ભારતીય રસોડામાં દાળ કે પછી કઠોળ એ રોજિંદા ભોજનનો એક અનિવાર્ય હિસ્સો છે, પરંતુ મોટાભાગના લોકો તેને માત્ર સ્વાદ કે સામાન્ય ખોરાક સમજીને જ ખાતા હોય છે. બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે પ્રકૃતિએ અલગ-અલગ દાળમાં અલગ-અલગ પ્રકારની મેડિકલ વેલ્યુ અને મિનરલ્સ છુપાવી રાખ્યા છે. વિવિધ દાળમાં રહેલાં પોષકતત્વો અને મિનરલ્સ વિશે વાત કરીશું…

હાલના સમયમાં ખોટી ખાનપાનની આદતોના કારણે લોકોના શરીરમાં વિટામિન્સ, આયર્ન, કેલ્શિયમ અને પ્રોટીનની ઉણપ ખૂબ સામાન્ય બની ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં મોંઘી દવાઓ કે સપ્લિમેન્ટ્સ લેવાને બદલે જો ડાયટમાં યોગ્ય દાળનો સમાવેશ કરવામાં આવે, તો આ તમામ ન્યુટ્રિશનલ ડેફિશિયન્સી એટલે કે પોષક તત્વોની ઉણપને કુદરતી રીતે જ પૂરી કરી શકાય છે.

શરીરમાં પ્રોટીન અને ફાઈબરની ઉણપને દૂર કરવા માટે મગની દાળને સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે. મગની દાળ પચવામાં ખૂબ જ હળવી હોય છે, જેના કારણે તે નબળા પાચનતંત્રવાળા લોકો અને બીમાર દર્દીઓ માટે રામબાણ ઈલાજ સાબિત થાય છે. વજન ઘટાડવા માંગતા લોકો માટે મગની દાળ એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે કારણ કે તે લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે અને એક્સ્ટ્રા ફેટ બર્ન કરવામાં મદદ કરે છે.
જો શરીરમાં આયર્નની ઉણપ હોય અને એનિમિયા એટલે કે લોહીની ટકાવારી ઓછી હોય, તો મસૂરની દાળ અકસીર ગણાય છે. મસૂરની દાળ લાલ રક્તકણો વધારવાની સાથે ત્વચામાં કુદરતી ગ્લો લાવવાનું પણ કામ કરે છે.

હાડકાની મજબૂતી અને કમર કે સાંધાના દુખાવાથી પીડાતા લોકો માટે અડદની દાળ અને ચણાની દાળ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. અડદની દાળમાં ભરપૂર માત્રામાં કેલ્શિયમ અને પોટેશિયમ જોવા મળે છે, જે સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે અને શરીરની નબળાઈ દૂર કરીને તાત્કાલિક ઉર્જા પૂરી પાડે છે.
જોકે અડદની દાળ પચવામાં થોડી ભારે હોવાથી તેને મર્યાદિત માત્રામાં ખાવી હિતાવહ છે. બીજી તરફ ચણાની દાળ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે વરદાન સમાન છે, કારણ કે તેનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ ઓછો હોય છે જે બ્લડ શુગર લેવલને નિયંત્રિત રાખવામાં અને હૃદયની કાર્યપ્રણાલીને બહેતર બનાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે.

આ સિવાય ભારતમાં સૌથી વધુ ખવાતી તુવેરની દાળ ફોલિક એસિડ, વિટામિન B અને કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનો મોટો સ્ત્રોત છે. ગર્ભવતી મહિલા માટે આ દાળનું સેવન અત્યંત ગુણકારી માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાતોના મતે, અઠવાડિયાના અલગ-અલગ દિવસોમાં બદલી-બદલીને બધી જ દાળ ખાવાથી શરીરને તમામ જરૂરી ન્યુટ્રિશન મળી રહે છે, ઈમ્યુનિટી સિસ્ટમ મજબૂત થાય છે અને વાઈરલ ઈન્ફેક્શન સામે લડવાની ક્ષમતા વધે છે. હેલ્ધી લાઈફ જીવવા માટે રોજિંદા લંચ કે ડિનરમાં એક વાટકી મિક્સ અથવા ચોક્કસ દાળનો સમાવેશ કરવો એ આરોગ્યની દ્રષ્ટિએ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.